สภาวะความงงงวยหรือทางตันทางปรัชญา ในบทสนทนาของโสเครตีส คือช่วงเวลาที่คู่สนทนาตระหนักว่านิยามของตนนั้นขัดแย้งกันเองและพวกเขาไม่ได้รู้ในสิ่งที่เคยคิดว่ารู้

ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าเวลาคือการจัดเรียงลำดับของเหตุการณ์ที่คงที่ (ก่อน, หลัง) โดยปราศจาก "ขณะปัจจุบัน" ที่เคลื่อนที่ไป

เกี่ยวข้องกับแบบจำลอง "จักรวาลก้อน" (Block Universe) ถือว่าความแตกต่างระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคต เป็นเพียงภาพลวงตา

แนวทางทางญาณวิทยาและสถิติที่อาศัยทฤษฎีบทของเบส์ ซึ่งอธิบายถึงวิธีการปรับปรุงระดับความน่าจะเป็นของสมมติฐานเมื่อได้รับหลักฐานหรือข้อมูลใหม่ๆ เพิ่มเติม

คำศัพท์ที่ เอ.เอ็น. ไวท์เฮด บัญญัติขึ้นเพื่อวิจารณ์การแยกขาดระหว่างธรรมชาติทางกายภาพที่เป็นวัตถุวิสัยและการรับรู้ที่เป็นจิตวิสัย

ตรรกะวิบัติของการแยกสิ่งที่ถูกรับรู้ออกจากการรับรู้สิ่งนั้น ซึ่งนำไปสู่ปัญหาเรื่องกายและจิต

หลักการที่ระบุว่าประโยคบอกเล่าทุกประโยคที่แสดงประพจน์จะมีค่าความจริงเพียงหนึ่งในสองค่าเท่านั้น คือ ไม่จริง ก็เท็จ

มักถูกท้าทายในทางอภิปรัชญาเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอนาคตที่ยังไม่แน่นอนและภาคแสดงที่กำกวม

แบบจำลองที่อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ดำรงอยู่พร้อมกันในก้อนสี่มิติ ซึ่งนัยถึงแนวคิดสัสสตนิยม

ได้รับการสนับสนุนจากทฤษฎีสัมพัทธภาพ ซึ่งเสนอว่าการไหลของเวลาเป็นเรื่องจิตวิสัย และจักรวาลเป็นโครงสร้างที่หยุดนิ่ง

ทัศนะทางภววิทยาที่มองว่าวัตถุประกอบด้วยการรวมกลุ่ม (มัดรวม) ของคุณสมบัติและความสัมพันธ์เท่านั้น โดยไม่มีสารัตถะอยู่เบื้องหลัง

ทัศนะที่ว่า "ตัวตน" ไม่ใช่สิ่งที่เป็นเอกเทศ แต่เป็นกลุ่มก้อนของการรับรู้ ความคิด และความรู้สึก ที่เปลี่ยนแปลงไหลเลื่อนอยู่ตลอดเวลา

ทฤษฎีที่ว่าวัตถุหนึ่ง (หรือตัวตน) ประกอบขึ้นจากกลุ่มก้อน (มัดรวม) ของคุณสมบัติหรือการรับรู้เท่านั้น ฮูมโต้แย้งว่าไม่มี "สารัตถะ" หรือ "ตัวตน" พื้นฐานที่คอยยึดโยงการรับรู้เหล่านี้เข้าด้วยกัน

สภาวะที่ไร้รูปทรงซึ่งมาก่อนการกำเนิดของจักรวาลที่มีระเบียบ

ชี้ให้เห็นว่าระบบที่เป็นนิยตินิยมสามารถแสดงพฤติกรรมที่ทำนายไม่ได้ ซึ่งท้าทายการแบ่งแยกที่เด็ดขาดระหว่างนิยตินิยมกับความสุ่ม

ปริศนาที่ว่าวัตถุสองชิ้นที่แตกต่างกัน สามารถครอบครองพื้นที่เดียวกันในเวลาเดียวกันได้หรือไม่

ทัศนะที่ว่าดินเหนียวประกอบสร้างเป็นรูปปั้น แต่ไม่ได้เป็นสิ่งเดียวกับรูปปั้น เพราะทั้งสองมีเงื่อนไขการดำรงอยู่ที่ต่างกัน

ทฤษฎีที่ระบุว่าวัตถุในโลกที่เป็นไปได้โลกหนึ่งไม่ได้มีอยู่จริงในโลกอื่นโดยตรง แต่มี "คู่เทียบ" ในโลกเหล่านั้น

ทัศนะตรงข้ามกับทฤษฎีคู่เทียบ โดยเชื่อว่าปัจเจกบุคคลคนเดิมสามารถมีอยู่ในโลกที่เป็นไปได้หลายใบ

ทฤษฎีทางสังคมที่มุ่งเน้นการวิพากษ์และเปลี่ยนแปลงสังคมโดยรวม ตรงข้ามกับทฤษฎีแบบจารีตที่มุ่งเน้นเพียงการทำความเข้าใจหรือการอธิบายเท่านั้น เชื่อมโยงกับสำนักแฟรงก์เฟิร์ต

(สันสกฤต) ตามรากศัพท์หมายถึง 'การเห็น' หรือ 'การมองเห็น' ในปรัชญาอินเดีย หมายถึงสำนักปรัชญาหรือระบบความคิด ทรรศนะฝ่ายอาสติกะ (orthodox) มีอยู่ 6 สำนัก ได้แก่ นยายะ, ไวเศษิกะ, สางขยะ, โยคะ, มีมางสา และเวทานตะ

สาขาหนึ่งของจริยศาสตร์ที่มุ่งเน้นความถูกต้องหรือความไม่ถูกต้องของการกระทำ มากกว่าที่จะมุ่งเน้นผลที่ตามมาของการกระทำนั้น มักเกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องหน้าที่

<p>ทฤษฎีทางจริยศาสตร์ที่ให้ความสำคัญกับหน้าที่หรือกฎเกณฑ์ (มาจากภาษากรีก 'deon' หมายถึงหน้าที่) ซึ่งตัดสินความถูกต้องทางศีลธรรมของการกระทำโดยพิจารณาจากความสอดคล้องของการกระทำนั้นกับกฎเกณฑ์หรือหน้าที่ แทนที่จะพิจารณาจากผลลัพธ์ของการกระทำ</p>

<p class="text-sm text-gray-700 dark:text-gray-300" x-text="def.ai_suggested_thai_definition" style="font-size: 14px;">ทฤษฎีอภิจริยศาสตร์ที่เสนอว่าสถานะความดีหรือความชั่วทางศีลธรรมของการกระทำถูกกำหนดโดยบัญชาของพระเจ้า ศีลธรรมจึงมีรากฐานสูงสุดอยู่ที่เจตจำนงของพระเจ้า</p>

ทัศนะ (มักเกี่ยวข้องกับสปิโนซา) ที่ว่าจิตและกายเป็นเพียงสองด้านหรือสองมุมมองที่แตกต่างกันของสารัตถะพื้นฐานเพียงหนึ่งเดียว

เวอร์ชันสมัยใหม่ (เช่น เนเกล, ชาลเมอส์) เสนอว่าสสารพื้นฐานของจักรวาลไม่ใช่ทั้งกายภาพและจิต แต่มีคุณสมบัติของทั้งสองอย่าง (เอกนิยมแบบเป็นกลาง)

ทวิภาคแบบเดส์การตส์: ทัศนะที่ว่าความจริงประกอบด้วยสารัตถะสองประเภทที่แตกต่างกัน คือ จิต (สิ่งคิด) และ กาย (สิ่งกินที่) ซึ่งมีปฏิสัมพันธ์กัน

ทัศนะที่ว่ามีสารัตถะเพียงชนิดเดียว (สสารทางกายภาพ) แต่ครอบครองคุณสมบัติสองประเภทที่แตกต่างกัน คือ คุณสมบัติทางกายภาพ และคุณสมบัติทางจิตที่ไม่ใช่กายภาพ

ในอภิปรัชญาควอนตัม คือปฏิทรรศน์ที่สิ่งในระดับควอนตัมแสดงคุณสมบัติเป็นทั้งคลื่น (แผ่กว้าง) และอนุภาค (เฉพาะที่) ขึ้นอยู่กับการวัด ซึ่งท้าทายภววิทยาแบบคลาสสิกของวัตถุ

หลักการของโบร์ที่ว่าแง่มุมคลื่นและอนุภาคเป็นคำอธิบายความจริงที่กีดกันกันเองแต่เติมเต็มซึ่งกันและกัน; เราไม่สามารถสังเกตทั้งสองอย่างพร้อมกันได้

(ภาษาสันสกฤต) ทวินิยม เป็นสำนักปรัชญาเวทานตะสำนักหนึ่งที่ก่อตั้งโดยมัธวาจารยะ ซึ่งเน้นย้ำถึงความแตกต่างอย่างเด็ดขาดระหว่างพระเจ้า (พรหมัน) กับวิญญาณปัจเจก (อาตมัน) และระหว่างพระเจ้ากับโลกวัตถุ

ทฤษฎีการดำรงอยู่ต่อเนื่องที่ระบุว่าวัตถุทางกายภาพเป็นสิ่งที่มีสามมิติ ซึ่งปรากฏอยู่อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ในทุกขณะของการมีอยู่

ทัศนะที่ตรงข้ามกับ Perdurantism (ทัศนะ 4 มิติ); ปฏิเสธว่าวัตถุมีชิ้นส่วนทางเวลา แอปเปิ้ล "ทั้งผล" มีอยู่ ณ ตอนนี้ ไม่ใช่เพียงชิ้นส่วนทางเวลาชิ้นหนึ่งของมัน

การศึกษาทางคณิตศาสตร์เกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์เชิงกลยุทธ์ระหว่างผู้ตัดสินใจที่มีเหตุผล ในทางปรัชญา ใช้เพื่อสร้างแบบจำลองสัญญาประชาคม ความร่วมมือ และศีลธรรม (เช่น ปัญหานักโทษ, ดุลยภาพแนช)