กลับไปเรียกดู
C

คำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย

C

Caitanya (Chaitanya)

Ethics

ไจตัญญะ

(สันสกฤต) จิตสำนึก, ปัญญา หรือจิตวิญญาณ ในปรัชญาอินเดียหมายถึงจิตสำนึกอันบริสุทธิ์ซึ่งเป็นแก่นแท้ของอาตมันหรือสัจภาวะสูงสุด

อ่านเพิ่มเติม

Calculus, Felific (Hedonistic)

Ethics

แคลคูลัสแห่งความสุข (การคำนวณความสุข)

อัลกอริทึมที่เสนอโดย เจเรมี เบนธัม เพื่อคำนวณความถูกต้องทางศีลธรรมของการกระทำ โดยการวัดปริมาณความสุขและความทุกข์ที่เกิดขึ้น พิจารณาปัจจัยต่างๆ เช่น ความเข้มข้น, ระยะเวลา, ความแน่นอน, ความใกล้ชิด, ความสามารถในการก่อผลต่อเนื่อง, ความบริสุทธิ์, และขอบเขต

อ่านเพิ่มเติม

Cambridge Change

C

การเปลี่ยนแปลงแบบเคมบริดจ์

การเปลี่ยนแปลงในคำบรรยายหรือคุณสมบัติเชิงสัมพันธ์ของวัตถุ โดยที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงภายในตัววัตถุนั้นจริงๆ

อ่านเพิ่มเติม

การเปลี่ยนแปลงภายนอก

ตรงข้ามกับการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงหรือภายใน; มันสอดคล้องกับเกณฑ์ทางตรรกะของการเปลี่ยนแปลงแต่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการแปรเปลี่ยนจริงในตัวประธาน

อ่านเพิ่มเติม

Care Ethics

Ethics

จริยศาสตร์แห่งความห่วงใย

ทฤษฎีทางจริยธรรม (ที่เชื่อมโยงกับ แครอล กิลลิแกน) ที่ระบุว่าความสำคัญทางศีลธรรมอยู่ในองค์ประกอบพื้นฐานของความสัมพันธ์และความพึ่งพากันในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นความเห็นอกเห็นใจและการตอบสนองต่อความต้องการมากกว่ากฎเกณฑ์ที่เป็นนามธรรม

อ่านเพิ่มเติม

Cartesianism

Ethics

คาร์ทีเซียนิยม

ระบบปรัชญาของเรอเน เดการ์ต และสานุศิษย์ ซึ่งมีลักษณะเด่นคือการใช้วิธีการกังขา ทวินิยมเรื่องจิตและสสาร และการเน้นย้ำเหตุผลในฐานะบ่อเกิดแห่งความรู้

อ่านเพิ่มเติม

Categorical Imperative

Ethics

คำสั่งเด็ดขาด

ในจริยศาสตร์ของอิมมานูเอล คานท์ คือกฎศีลธรรมสูงสุดอันไม่มีเงื่อนไข ที่ว่า 'จงปฏิบัติตามหลักการนั้นเท่านั้น ที่ท่านสามารถตั้งเจตจำนงในขณะเดียวกันให้มันกลายเป็นกฎสากลได้'

อ่านเพิ่มเติม

คำสั่งเด็ดขาด (ความจำเป็นเชิงหมวดหมู่)

มโนทัศน์หลักในปรัชญาจริยธรรมหน้าที่นิยมของ อิมมานูเอล คานท์ เป็นข้อกำหนดสัมบูรณ์ที่ไม่มีเงื่อนไขซึ่งต้องปฏิบัติตามในทุกสถานการณ์ และมีความสมเหตุสมผลในฐานะที่เป็นจุดมุ่งหมายในตัวเอง

อ่านเพิ่มเติม

Category

C

ปริมณฑล (แคตทิกอรี)

ในทัศนะของอริสโตเติล หมายถึงประเภทสูงสุดของภาวะ (เช่น สาร, ปริมาณ) ในทัศนะของคานท์ หมายถึงมโนทัศน์ก่อนประสบการณ์ที่ใช้จัดระเบียบประสบการณ์

อ่านเพิ่มเติม

ประเภททางภววิทยา

การแบ่งประเภทที่พื้นฐานที่สุดของความจริง เช่น วัตถุ, คุณสมบัติ, เหตุการณ์, และความสัมพันธ์

อ่านเพิ่มเติม

Causal Closure

C

การปิดล้อมทางสาเหตุ

ข้อเสนอที่ว่าผลทางกายภาพทุกอย่างย่อมมีสาเหตุทางกายภาพที่เพียงพอ

อ่านเพิ่มเติม

หลักการปิดทางกายภาพ

หลักการที่ว่าฟิสิกส์มีความสมบูรณ์ในตัวเอง; ไม่มีช่องว่างในโลกทางกายภาพที่ต้องการการแทรกแซงจากสิ่งที่ไม่ใช่กายภาพ

อ่านเพิ่มเติม

Causality

Ethics

เหตุภาพ

หลักการหรือความสัมพันธ์ระหว่างเหตุกับผล เป็นความเชื่อที่ว่าทุกเหตุการณ์มีสาเหตุ และเหตุเดียวกันย่อมก่อให้เกิดผลเดียวกันเสมอภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน

อ่านเพิ่มเติม

Causality (Causation)

C

ความเป็นสาเหตุ (กฎแห่งกรรม)

ความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผล ฮูมโต้แย้งว่าเราไม่สามารถรับรู้ "ความสัมพันธ์ที่จำเป็น" เห็นเพียงแค่ "การสืบเนื่องกันอย่างสม่ำเสมอ"

อ่านเพิ่มเติม

การก่อให้เกิดผล

ทฤษฎีทางอภิปรัชญาเกี่ยวกับความเป็นสาเหตุ ประกอบด้วย ทฤษฎีความสม่ำเสมอ, ทฤษฎีเงื่อนไขแย้งความจริง, และทฤษฎีกระบวนการ

อ่านเพิ่มเติม

Cause

Ethics

เหตุ

สิ่งที่ก่อให้เกิดผลหรือนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลง อริสโตเติลได้จำแนกเหตุไว้สี่ประเภท ได้แก่ วัตถุเหตุ รูปเหตุ สมรรถเหตุ และอันตเหตุ

อ่านเพิ่มเติม

สาเหตุ (มูลเหตุ)

สิ่งที่ทำให้เกิดผลลัพธ์ ฮูมได้วิเคราะห์ความเป็นเหตุเป็นผลอันโด่งดังว่าไม่ใช่การเชื่อมโยงที่จำเป็นที่เราสังเกตเห็นได้ในวัตถุ แต่เป็น "ความประจวบกันอย่างสม่ำเสมอ" (Constant Conjunction) ของเหตุการณ์ต่างๆ และเป็นความเคยชินของจิต

อ่านเพิ่มเติม

Cause, Efficient

C

สาเหตุกระทำ (กรรตริเหตุ)

หนึ่งในสาเหตุสี่ประการของอริสโตเติล: แหล่งกำเนิดปฐมภูมิของการเปลี่ยนแปลง; ผู้กระทำหรือแรงที่ทำให้สิ่งต่างๆ เกิดขึ้น

อ่านเพิ่มเติม

ความเป็นสาเหตุแบบกระทำ

ในกลไกนิยมสมัยใหม่ หมายถึงปฏิสัมพันธ์แบบผลัก-ดึงของสสารที่เคลื่อนที่ โดยปฏิเสธสาเหตุตระเตรียมของอริสโตเติล

อ่านเพิ่มเติม

Cause, Final

C

สาเหตุตระเตรียม (อันตเหตุ)

หนึ่งในสาเหตุสี่ประการของอริสโตเติล: คือวัตถุประสงค์ จุดจบ หรือเป้าหมาย ซึ่งสิ่งหนึ่งมีอยู่เพื่อสิ่งนั้น

อ่านเพิ่มเติม

อันตวิทยา (เจตจำนง)

การอธิบายปรากฏการณ์โดยอ้างอิงวัตถุประสงค์ที่มันตอบสนอง มากกว่าอ้างอิงสาเหตุที่ทำให้มันเกิดขึ้น

อ่านเพิ่มเติม

Cave, Allegory of the

Epistemology

อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ

อุปมานิทัศน์อันโด่งดังที่เสนอโดยเพลโตในหนังสืออุตมรัฐ (Republic) บรรยายภาพนักโทษที่ถูกล่ามโซ่อยู่ในถ้ำ เห็นเพียงเงาของวัตถุที่เกิดจากแสงไฟ ใช้เพื่อแสดงความแตกต่างระหว่างความเชื่อที่อาศัยภาพปรากฏและความรู้ที่อาศัยความจริงแท้ (แบบ)

อ่านเพิ่มเติม

Change

C

การเปลี่ยนแปลง

การแปรเปลี่ยนคุณสมบัติของวัตถุข้ามช่วงเวลา ปัญหาสำคัญคือวัตถุจะเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติได้อย่างไรในขณะที่ยังคงเป็นวัตถุเดิม

อ่านเพิ่มเติม

การไหลเลื่อน

ทัศนะแบบเฮราคลิตัสที่ว่าความมั่นคงถาวรเป็นภาพลวงตา และความจริงโดยเนื้อแท้คือกระบวนการเปลี่ยนแปลงที่ไม่หยุดยั้ง

อ่านเพิ่มเติม

Chaos

C

ความโกลาหล (เคออส)

สภาวะที่ไร้รูปทรงซึ่งมาก่อนการกำเนิดของจักรวาลที่มีระเบียบ

อ่านเพิ่มเติม

ทฤษฎีความโกลาหล

ชี้ให้เห็นว่าระบบที่เป็นนิยตินิยมสามารถแสดงพฤติกรรมที่ทำนายไม่ได้ ซึ่งท้าทายการแบ่งแยกที่เด็ดขาดระหว่างนิยตินิยมกับความสุ่ม

อ่านเพิ่มเติม

Charvaka (Carvaka)

Ethics

จารวาก

(ภาษาสันสกฤต) สำนักปรัชญาวัตถุนิยมอินเดียโบราณที่ปฏิเสธอำนาจของคัมภีร์พระเวท การดำรงอยู่ของวิญญาณหลังความตาย และแนวคิดเรื่องพระเจ้า โดยถือว่าโลกวัตถุเท่านั้นที่เป็นจริง

อ่านเพิ่มเติม

Chinese Room Argument

ข้อโต้แย้งห้องภาษาจีน

การทดลองทางความคิดโดย จอห์น เซิร์ล ที่ท้าทายแนวคิดที่ว่าคอมพิวเตอร์ที่รันโปรแกรมสามารถมี "จิต" หรือ "ความเข้าใจ" (AI แบบเข้ม) ได้ เขาโต้แย้งว่าไวยากรณ์ (การจัดการสัญลักษณ์) ไม่เพียงพอต่อการสร้างอรรถศาสตร์ (ความหมาย)

อ่านเพิ่มเติม

Chitta

Ethics

จิต

(สันสกฤต) ในจิตวิทยาและปรัชญาอินเดีย จิตหมายถึงองค์ประกอบพื้นฐานของจิตใจ หรือคลังที่เก็บสะสมรอยประทับและความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ทางจิต

อ่านเพิ่มเติม

Class

C

ชั้น (คลาส)

กลุ่มของวัตถุที่มีคุณสมบัติบางอย่างร่วมกัน ในบางระบบจะแยกความต่างจาก "เซต" เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิทรรศน์

อ่านเพิ่มเติม

ประเภทธรรมชาติ (ชนิดธรรมชาติ)

ชั้นของสิ่งที่สอดคล้องกับการจัดกลุ่มที่มีอยู่จริงในธรรมชาติ ตรงข้ามกับการจัดกลุ่มตามอำเภอใจ

อ่านเพิ่มเติม