สำนักทฤษฎีสังคมและปรัชญาวิพากษ์ที่เกี่ยวข้องกับสถาบันวิจัยสังคม ณ มหาวิทยาลัยเกอเธ่ แฟรงก์เฟิร์ต เป็นที่รู้จักในเรื่องทฤษฎีวิพากษ์ (Critical Theory) โดยผสมผสานการวิเคราะห์แบบมาร์กซิสต์เข้ากับจิตวิเคราะห์แบบฟรอยด์เพื่อวิพากษ์ทุนนิยมและวัฒนธรรม

ความสามารถของผู้กระทำในการตัดสินใจเลือกโดยไม่ถูกขัดขวางโดยปัจจัยครอบงำบางอย่าง ในทางอภิปรัชญา เกี่ยวข้องกับการถกเถียงระหว่างคอมแพทิบิลิสม์ (เจตจำนงเสรีเข้ากันได้กับนิยัตินิยม) และลิเบอร์แทเรียนิสม์ (เจตจำนงเสรีต้องการความไม่แน่นอน)

เสรีภาพเชิงลบ : เสรีภาพจากการแทรกแซงโดยผู้อื่น เสรีภาพเชิงบวก : เสรีภาพที่จะบรรลุความเป็นนายของตนเองและการตระหนักรู้ในตนเอง เบอร์ลินเตือนว่าเสรีภาพเชิงบวกอาจนำไปสู่เผด็จการได้

ความสามารถของผู้กระทำที่จะเลือกกระทำอย่างอื่นได้ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน มักถูกนำมาอภิปรายคู่กับเรื่องนิยตินิยม

บทบาททางสาเหตุที่สิ่งหนึ่งกระทำภายในระบบที่ใหญ่กว่า มักใช้ในอภิปรัชญาของจิตเพื่อนิยามสภาวะทางจิต

ทัศนะที่ว่าสภาวะทางจิตถูกนิยามโดยหน้าที่หรือบทบาททางสาเหตุ มากกว่าจะนิยามโดยสสารทางกายภาพที่ประกอบขึ้นมา

ทัศนะในอภิปรัชญาของจิตที่ว่าสภาวะทางจิตถูกนิยามโดยบทบาททางหน้าที่ (ความสัมพันธ์ทางสาเหตุต่อสิ่งเร้า สภาวะอื่น และพฤติกรรม) ไม่ใช่โดยองค์ประกอบทางกายภาพ

แนวคิดที่ว่าจิตคือระบบการประมวลผลข้อมูล และสภาวะทางจิตคือสภาวะเชิงคำนวณของระบบนั้น

ทฤษฎีที่ว่าสภาวะทางจิต (ความเจ็บปวด, ความเชื่อ) ถูกนิยามโดยบทบาทหน้าที่ (สิ่งที่มันทำ) กล่าวคือความสัมพันธ์เชิงสาเหตุต่อข้อมูลนำเข้าทางประสาทสัมผัส สภาวะทางจิตอื่นๆ และผลลัพธ์ทางพฤติกรรม แทนที่จะนิยามโดยองค์ประกอบภายใน (เนื้อสมอง)

ระดับชั้นที่ต่ำที่สุดของความจริงซึ่งไม่สามารถลดทอนลงได้อีก และเป็นรากฐานให้กับสิ่งอื่นๆ ทั้งหมด

องค์รวมที่เกิดจากการรวมกันของชิ้นส่วนต่างๆ ในทฤษฎีส่วนย่อยและส่วนรวม (Mereology)

ประพจน์เกี่ยวกับอนาคตที่อาจจะเป็นจริงหรือเท็จก็ได้ ซึ่งท้าทายหลักค่าความจริงสองค่า (Bivalence)