แนวโน้มหรือการปฏิบัติที่มั่นคงหรือเป็นประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งที่ยากจะละทิ้ง ในทางจริยศาสตร์และจิตวิทยา หมายถึงรูปแบบพฤติกรรมที่ได้มาซึ่งกลายเป็นสิ่งที่ไม่สมัครใจเกือบทั้งหมดหรือสมบูรณ์แล้วผ่านการทำซ้ำ

แนวคิดของ ปิแอร์ บูร์ดิเยอ ที่หมายถึงทุนทางวัฒนธรรมที่ฝังอยู่ในร่างกาย; นิสัย ทักษะ และแนวโน้มที่ฝังรากลึกซึ่งเราครอบครองอันเนื่องมาจากประสบการณ์ชีวิต มันคือ "โครงสร้างที่ถูกจัดวาง" (Structured Structure) ซึ่งทำหน้าที่จัดวางการรับรู้และการกระทำของเราโดยไม่ต้องผ่านการคำนวณอย่างมีสติ

มาจากภาษาละติน haecceitas หมายถึงคุณสมบัติดั้งเดิมที่ไม่ใช่เชิงคุณภาพ ซึ่งทำหน้าที่ระบุปัจเจกภาพของสารัตถะ ทำให้มันกลายเป็นสิ่งเฉพาะนี้ไม่ใช่สิ่งอื่น

ทัศนะที่ว่าเอกลักษณ์ของปัจเจกสิ่งหนึ่งไม่สามารถลดทอนลงเหลือเพียงคุณสมบัติเชิงคุณภาพ (เช่น สี รูปร่าง) แต่เป็นข้อเท็จจริงพื้นฐานของภาวะของมัน

มาจากภาษาละติน haec ("สิ่งนี้") คำศัพท์ที่บัญญัติโดย ดันส์ สกอตัส เพื่อแสดงถึงคุณภาพ คุณสมบัติ หรือลักษณะเฉพาะของสิ่งหนึ่งที่ทำให้มันเป็นสิ่งเฉพาะเจาะจงนั้นๆ (ความเป็นสิ่งนี้) ซึ่งแตกต่างจากคุณสมบัติสากลของมัน (ความเป็นอะไร)

สภาวะของความอยู่ดีมีสุขและความพึงพอใจ ในทางจริยศาสตร์ มักถือว่าเป็นเป้าหมายสูงสุดของการกระทำของมนุษย์ แต่ละสำนักกำหนดความหมายแตกต่างกัน: สำหรับนักประโยชน์นิยม คือการมีอยู่ของความสุขและความไม่มีอยู่ของความเจ็บปวด; สำหรับอริสโตเติล คือ ยูไดโมเนีย (eudaimonia) หรือความเจริญงอกงามผ่านคุณธรรม

(ภาษาสันสกฤต) ระบบการออกกำลังกายและการควบคุมลมหายใจที่ใช้ในโยคะเพื่อเตรียมร่างกายสำหรับการทำสมาธิทางจิตวิญญาณ โดยเน้นที่การสร้างสมดุลของพลังงานตรงข้ามในร่างกาย

ทฤษฎีทางจริยธรรมที่ถือว่าความสุข (ในแง่ของความพึงพอใจในความต้องการ) คือความดีสูงสุดและเป้าหมายที่เหมาะสมของชีวิตมนุษย์ สุขนิยมทางจิตวิทยาอ้างว่าผู้คนแสวงหาความสุขเท่านั้น สุขนิยมทางจริยธรรมอ้างว่าพวกเขาควรทำเช่นนั้น

ทฤษฎีทางจริยธรรมที่ว่าความสุข (ในความหมายของการตอบสนองความปรารถนา) เป็นความดีสูงสุดและเป็นเป้าหมายที่เหมาะสมของชีวิตมนุษย์ สุขนิยมทางจิตวิทยาอ้างว่ามนุษย์แสวงหาความสุขอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ส่วนสุขนิยมทางจริยธรรมอ้างว่ามนุษย์ "ควร" แสวงหาความสุข

ระบบทางอภิปรัชญาที่เน้นกระบวนการทางวิภาษวิธี (Dialectics) และมองว่าความจริงคือจิตสัมบูรณ์ (Absolute Spirit) ที่พัฒนาผ่านประวัติศาสตร์

ขบวนการทางอภิปรัชญาในศตวรรษที่ 19 ที่นำแนวคิดของเฮเกลมาปรับใช้เพื่อคัดค้านลัทธิประสบการณ์นิยมและวัตถุนิยม

ปรัชญาของ จี.ดับเบิลยู.เอฟ. เฮเกล ที่เน้นการตระหนักรู้ทางประวัติศาสตร์ของ "จิตสัมบูรณ์" ผ่านกระบวนการวิภาษวิธี (บทตั้ง-บทแย้ง-บทสรุป) โดยมีหลักการว่า "สิ่งที่เป็นเหตุเป็นผลคือสิ่งที่เป็นจริง และสิ่งที่เป็นจริงคือสิ่งที่เป็นเหตุเป็นผล"

ศัพท์ที่บัญญัติโดย มักซ์ มุลเลอร์ เพื่ออธิบายรูปแบบความเชื่อทางศาสนาที่บูชาเทพเจ้าองค์หนึ่งเป็นใหญ่ โดยไม่ปฏิเสธการมีอยู่ของเทพเจ้าองค์อื่น ๆ ซึ่งมักพบในศาสนาพระเวทของอินเดียโบราณ

ปรัชญาของเฮราไคลตัสแห่งเอเฟซัส ผู้เน้นย้ำว่าธรรมชาติพื้นฐานของความเป็นจริงคือการเปลี่ยนแปลง (panta rhei - "ทุกสิ่งไหล") และโลกถูกปกครองโดยหลักการแห่งระเบียบอันศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่า โลโกส

ศาสตร์และศิลปะแห่งการตีความ ในทางอภิปรัชญาเน้นการทำความเข้าใจโครงสร้างของภาวะผ่านการตีความภาษาและประวัติศาสตร์

ทัศนะที่ว่าความเข้าใจไม่ใช่เพียงกระบวนการทางปัญญา แต่เป็นโหมดพื้นฐานของการมีอยู่ของมนุษย์ในโลก

ทฤษฎีและระเบียบวิธีแห่งการตีความ โดยเฉพาะการตีความคัมภีร์, วรรณกรรมภูมิปัญญา และงานเขียนทางปรัชญา กาดาเมอร์เน้นย้ำเรื่อง "การหลอมรวมขอบฟ้า" (Fusion of Horizons) ระหว่างผู้ตีความและตัวบท

สภาวะที่อยู่ภายใต้กฎหรือข้อบังคับของผู้อื่น ในจริยศาสตร์ของคานท์ เป็นสิ่งที่ตรงกันข้ามกับอัตตาณัติ หมายถึงการกระทำที่ถูกกำหนดโดยอิทธิพลภายนอก (เช่น ความปรารถนาหรือแรงกดดันทางสังคม) แทนที่จะเป็นเจตจำนงที่มีเหตุผลของตัวแทนเอง

(ภาษาสันสกฤต) เหตุ, มูลเหตุ, หรือแรงจูงใจ ในตรรกศาสตร์อินเดีย (Naiyāyika) หมายถึง พจน์กลาง หรือเหตุผล/มูลฐานในตรรกบท ซึ่งสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประธานและคุณสมบัติที่จะพิสูจน์

(ภาษาสันสกฤต) "ยานเล็ก." คำที่ใช้ (โดยหลักจากชาวพุทธนิกายมหายาน) เพื่ออ้างถึงสำนักที่อนุรักษ์นิยมมากกว่าของพุทธศาสนายุคแรก เช่น เถรวาท ซึ่งเน้นการหลุดพ้นส่วนบุคคลและการบรรลุสถานะเป็นพระอรหันต์

ศาสนาและปรัชญาหลักของอนุทวีปอินเดีย มีลักษณะเป็นกลุ่มความเชื่อและการปฏิบัติที่หลากหลาย รวมถึงอำนาจของพระเวท แนวคิดเรื่องกรรม สังสารวัฏ และการแสวงหาธรรมะและโมกษะ

รูปแบบการคิดที่ให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อบริบทเฉพาะ เช่น ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์, สถานที่ทางภูมิศาสตร์, และวัฒนธรรมท้องถิ่น พอปเปอร์วิพากษ์ "ความอับจนของประวัติศาสตร์นิยม" ว่าเป็นความเชื่อในกฎแห่งการพัฒนาทางประวัติศาสตร์ที่ทำให้สามารถพยากรณ์อนาคตได้

ทัศนะที่ว่าส่วนรวมมีความเป็นจริงมากกว่าส่วนย่อย และคุณสมบัติของระบบไม่สามารถลดทอนลงเหลือเพียงคุณสมบัติของส่วนประกอบได้

ทัศนะที่ว่าความหมายของประโยคหนึ่งๆ สามารถเข้าใจได้ภายในบริบทของภาษาทั้งหมดที่เป็นระบบหนึ่งเดียวเท่านั้น

แนวคิดที่ว่าระบบ (ทางกายภาพ, ชีวภาพ, สังคม, ภาษา) และคุณสมบัติของมันควรมองเป็น "องค์รวม" ไม่ใช่แค่การรวมกันของชิ้นส่วนย่อย ในทัศนะของไควน์ (Confirmation Holism) ข้อความทางวิทยาศาสตร์ไม่สามารถถูกตรวจสอบยืนยันความถูกต้องได้อย่างโดดเดี่ยว

จุดยืนทางปรัชญาและจริยธรรมที่เน้นคุณค่าและอำนาจของมนุษย์ ทั้งในระดับปัจเจกและส่วนรวม โดยทั่วไปแล้วจะชอบการคิดเชิงวิพากษ์และหลักฐาน (เหตุผลนิยมและประจักษ์นิยม) มากกว่าหลักคำสอนหรือความเชื่อทางไสยศาสตร์

จุดยืนทางปรัชญาที่เน้นคุณค่าและศักยภาพของมนุษย์ ทั้งในระดับปัจเจกและส่วนรวม ซาทร์โต้แย้งว่าอัตถิภาวนิยมคือมนุษยนิยมรูปแบบหนึ่ง เพราะมันวางความรับผิดชอบทั้งหมดของการมีอยู่ไว้ที่ตัวมนุษย์เอง โดยไม่ต้องพึ่งพาพระเจ้า

ทัศนะที่ว่ามนุษย์เป็นผู้สร้างความหมายและค่านิยมของตนเองในโลกที่ปราศจากแบบแผนที่กำหนดไว้ล่วงหน้าจากสวรรค์

การแบ่งประเภทเป้าหมายของความรู้มนุษย์โดยฮูมออกเป็น 2 กลุ่ม คือ "ความสัมพันธ์ของความคิด" (วิเคราะห์, ก่อนประสบการณ์, แน่นอน เช่น คณิตศาสตร์) และ "เรื่องของข้อเท็จจริง" (สังเคราะห์, หลังประสบการณ์, น่าจะเป็น เช่น ฟิสิกส์) สิ่งอื่นใดนอกเหนือจากนี้ถือเป็น "การเล่นสำนวนและภาพลวงตา"