กลับไปเรียกดู
O

คำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย

O

Object

O

วัตถุ (กรรม/สิ่ง)

ในความหมายทางภววิทยาที่กว้างที่สุด หมายถึงสิ่งใดก็ตามที่สามารถถูกคิดถึง ถูกตั้งชื่อ หรือถูกอ้างถึงได้ ตรงข้ามกับ "คุณสมบัติ" โดยทั่วไปถือว่าวัตถุคือผู้แบกรับคุณสมบัติ

อ่านเพิ่มเติม

วัตถุนามธรรม

วัตถุที่ไม่ได้มีอยู่ในพื้นที่หรือเวลา และไม่มีอำนาจทางสาเหตุ (เช่น จำนวน, เซต, ประพจน์) นักเพลโตนิยมโต้แย้งว่าสิ่งเหล่านี้มีอยู่จริง แต่นักนามนิยมปฏิเสธ

อ่านเพิ่มเติม

Objectification

การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)

การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา

อ่านเพิ่มเติม

การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)

การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา

อ่านเพิ่มเติม

การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)

การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา

อ่านเพิ่มเติม

การทำเป็นวัตถุ (การลดทอนความเป็นมนุษย์)

การปฏิบัติต่อบุคคลเสมือนเป็นเพียงวัตถุหรือเครื่องมือสำหรับใช้งาน แทนที่จะเป็นประธานที่มีความเป็นผู้กระทำและมีศักดิ์ศรี นุสบอมระบุองค์ประกอบ 7 ประการ รวมถึงการปฏิบัติต่อคนเหมือนเครื่องมือ (ความเป็นอุปกรณ์) และการปฏิเสธความเป็นอิสระของเขา

อ่านเพิ่มเติม

Objective

ภาววิสัย

การดำรงอยู่ของสิ่งต่าง ๆ ตามที่เป็นจริง โดยเป็นอิสระจากความคิด ความรู้สึก หรืออคติของผู้รับรู้ ในทางญาณวิทยา ความรู้เชิงภาววิสัยคือความรู้ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงและมีความสมเหตุสมผลเป็นสากล

อ่านเพิ่มเติม

Objectivity

O

ภาวะวัตถุวิสัย

สถานะของความจริงที่ดำรงอยู่เป็นอิสระจากความคิด ความเชื่อ หรือความรู้สึกของประธาน (ผู้รู้) เป็นความจริงที่ "มาจากที่ไหนก็ได้" หรือไม่ขึ้นกับมุมมองจำเพาะ

อ่านเพิ่มเติม

ภาวะวัตถุวิสัย (ความเป็นกลาง)

สถานะของความเป็นจริงโดยเป็นอิสระจากอัตวิสัยของปัจเจกบุคคล (อคติ, ความรู้สึก หรือมุมมอง) ในทางอุดมคติคือ "มุมมองจากที่ที่ไม่มีใครอยู่" (Nagel) ซึ่งเป็นมุมมองที่ก้าวพ้นไปจากตำแหน่งเฉพาะหรือตัวตนใดๆ

อ่านเพิ่มเติม

ภาวะวัตถุวิสัย (ความเป็นกลาง)

สถานะของความเป็นจริงโดยเป็นอิสระจากอัตวิสัยของปัจเจกบุคคล (อคติ, ความรู้สึก หรือมุมมอง) ในทางอุดมคติคือ "มุมมองจากที่ที่ไม่มีใครอยู่" (Nagel) ซึ่งเป็นมุมมองที่ก้าวพ้นไปจากตำแหน่งเฉพาะหรือตัวตนใดๆ

อ่านเพิ่มเติม

ภาวะวัตถุวิสัย (ความเป็นกลาง)

สถานะของความเป็นจริงโดยเป็นอิสระจากอัตวิสัยของปัจเจกบุคคล (อคติ, ความรู้สึก หรือมุมมอง) ในทางอุดมคติคือ "มุมมองจากที่ที่ไม่มีใครอยู่" (Nagel) ซึ่งเป็นมุมมองที่ก้าวพ้นไปจากตำแหน่งเฉพาะหรือตัวตนใดๆ

อ่านเพิ่มเติม

ภาวะวัตถุวิสัย (ความเป็นกลาง)

สถานะของความเป็นจริงโดยเป็นอิสระจากอัตวิสัยของปัจเจกบุคคล (อคติ, ความรู้สึก หรือมุมมอง) ในทางอุดมคติคือ "มุมมองจากที่ที่ไม่มีใครอยู่" (Nagel) ซึ่งเป็นมุมมองที่ก้าวพ้นไปจากตำแหน่งเฉพาะหรือตัวตนใดๆ

อ่านเพิ่มเติม

Obligation

พันธะ

ข้อกำหนดทางศีลธรรมหรือกฎหมายที่บังคับให้กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหน้าที่ ในทางจริยศาสตร์ หมายถึงอำนาจผูกพันของกฎศีลธรรมซึ่งก่อให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนดไว้

อ่านเพิ่มเติม

พันธะ (ข้อผูกพัน)

ข้อกำหนดหรือหน้าที่ในการกระทำในทางใดทางหนึ่ง ซึ่งมักจะตั้งอยู่บนพื้นฐานของกฎศีลธรรม กฎหมาย หรือกฎของสังคม ฮาร์ทแยกแยะระหว่าง "การถูกบังคับ" (Being Obliged) กับ "การมีพันธะ" (Having an Obligation) ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามกฎ

อ่านเพิ่มเติม

พันธะ (ข้อผูกพัน)

ข้อกำหนดหรือหน้าที่ในการกระทำในทางใดทางหนึ่ง ซึ่งมักจะตั้งอยู่บนพื้นฐานของกฎศีลธรรม กฎหมาย หรือกฎของสังคม ฮาร์ทแยกแยะระหว่าง "การถูกบังคับ" (Being Obliged) กับ "การมีพันธะ" (Having an Obligation) ซึ่งเป็นการปฏิบัติตามกฎ

อ่านเพิ่มเติม

Occam’s Razor (Ockham’s Razor)

มีดโกนของออคคัม (หลักแห่งความประหยัด)

หลักการแห่งความประหยัดในการให้เหตุผล: "ไม่ควรเพิ่มหน่วยต่างๆ เกินความจำเป็น" ซึ่งเสนอว่าในบรรดาสมมติฐานที่แข่งขันกัน สมมติฐานที่มีข้อตกลงเบื้องต้นน้อยที่สุดควรเป็นทางเลือกที่ได้รับความสำคัญมากกว่า

อ่านเพิ่มเติม

Occasionalism

O

โอกาสนิยม

ทัศนะทางอภิปรัชญาที่ว่าสิ่งถูกสร้างไม่มีอำนาจทางสาเหตุที่แท้จริง แต่พระเจ้าทรงเป็นสาเหตุเดียวของการเปลี่ยนแปลงทั้งหมด โดยใช้เหตุการณ์ทางกายภาพเป็นเพียง "โอกาส" ในการออกฤทธิ์

อ่านเพิ่มเติม

โอกาสนิยม (ออคคาชันนัลลิสม์ / ลัทธิพระเจ้าเป็นสาเหตุเดียว)

ทฤษฎีทางอภิปรัชญา (มาลบร็องช์) ที่กล่าวว่าสารัตถะที่ถูกสร้างขึ้น (เช่น จิตและกาย) ไม่สามารถเป็นสาเหตุที่มีประสิทธิภาพของเหตุการณ์ต่างๆ ได้ แต่เหตุการณ์ทั้งหมดถูกกำหนดโดยพระเจ้าโดยตรงเมื่อถึง "โอกาส" ที่สภาวะทางจิตหรือทางกายบางอย่างเกิดขึ้น

อ่านเพิ่มเติม

โอกาสนิยม (ออคคาชันนัลลิสม์ / ลัทธิพระเจ้าเป็นสาเหตุเดียว)

ทฤษฎีทางอภิปรัชญา (มาลบร็องช์) ที่กล่าวว่าสารัตถะที่ถูกสร้างขึ้น (เช่น จิตและกาย) ไม่สามารถเป็นสาเหตุที่มีประสิทธิภาพของเหตุการณ์ต่างๆ ได้ แต่เหตุการณ์ทั้งหมดถูกกำหนดโดยพระเจ้าโดยตรงเมื่อถึง "โอกาส" ที่สภาวะทางจิตหรือทางกายบางอย่างเกิดขึ้น

อ่านเพิ่มเติม

Occultism

ไสยศาสตร์

การศึกษาหรือการปฏิบัติในเรื่องอำนาจและกฎเกณฑ์ที่ซ่อนเร้น ลี้ลับ หรือเหนือธรรมชาติ ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับความรู้เชิงรหัสยนิยมหรือความรู้ในวงจำกัด ที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ด้วยการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั่วไปหรือด้วยการไต่สวนทางเหตุผล

อ่านเพิ่มเติม

Ockham's Razor

O

มีดโกนของออคคัม

หลักการแห่งความประหยัด (Parsimony) ทางภววิทยาที่ระบุว่าเราไม่ควรทวีคูณสิ่งต่างๆ เกินความจำเป็น; ในบรรดาคำอธิบายที่เท่าเทียมกัน คำอธิบายที่สมมติสิ่งที่ดำรงอยู่น้อยที่สุดคือคำอธิบายที่ดีที่สุด

อ่านเพิ่มเติม

Om (Aum)

โอม (อูม)

(สันสกฤต) พยางค์อันศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในปรัชญาและศาสนาอินเดีย ถือเป็นเสียงแรกเริ่มแห่งจักรวาลและเป็นสัญลักษณ์ของสภาวะสัมบูรณ์ (พรหมัน) ซึ่งเป็นตัวแทนของสรรพสิ่งทั้งปวงและสภาวะแห่งจิตสำนึกทั้งสี่

อ่านเพิ่มเติม

Omnipotence

O

อานุภาพสูงสุด (การมีฤทธิ์เดชานุภาพ)

คุณสมบัติของการมีอำนาจไม่จำกัด มักเป็นหัวข้อถกเถียงในอภิปรัชญาเชิงศาสนาเกี่ยวกับขอบเขตของอำนาจ (เช่น พระเจ้าสามารถสร้างก้อนหินที่หนักเกินกว่าพระองค์จะยกได้หรือไม่)

อ่านเพิ่มเติม

Omnipotence / Omniscience / Omnibenevolence

การทรงอานุภาพสูงสุด / การทรงรอบรู้ / การทรงความดีสูงสุด

คุณลักษณะคลาสสิกของพระเจ้าในลัทธิเอกเทวนิยม: การทรงอานุภาพสูงสุด (มีพลังเหนือทุกสิ่ง), การทรงรอบรู้ (รู้ทุกสิ่ง) และการทรงความดีสูงสุด (ดีอย่างสมบูรณ์) คุณลักษณะเหล่านี้ไปสู่การถกเถียงเรื่องปัญหาความชั่วร้าย

อ่านเพิ่มเติม

Omnipresence

สรรพวิทยมาน

คุณลักษณะของการดำรงอยู่ทุกหนแห่งในเวลาเดียวกัน ในทางเทววิทยา หมายถึง การทรงสถิตอยู่ของพระเจ้าทั่วทั้งจักรวาล

อ่านเพิ่มเติม

Omniscience

สัพพัญญุตา

คุณสมบัติของการมีความรู้อย่างสมบูรณ์หรือไร้ขีดจำกัด คือการรู้ทุกสิ่งทุกอย่าง ในทางเทววิทยา หมายถึงความรู้ที่สมบูรณ์พร้อมของพระเจ้าเกี่ยวกับสรรพสิ่งทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต

อ่านเพิ่มเติม

One, The

เอกะ

ในปรัชญาของโพลตินุสและสำนักเพลโตใหม่ หมายถึง แหล่งกำเนิดสูงสุดอันเป็นหนึ่งเดียว อยู่พ้นวิสัย และไร้ส่วนประกอบของสรรพสิ่ง ซึ่งทุกสรรพสิ่งล้วนหลั่งไหลออกมา เอกะอยู่เหนือคำบรรยายและมโนทัศน์ทั้งปวง

อ่านเพิ่มเติม

Ontic

O

ภววิสัย (ออนติก)

เกี่ยวข้องกับข้อเท็จจริงเฉพาะของการดำรงอยู่หรือคุณสมบัติของสิ่งต่างๆ ในโลก ต่างจาก Ontological ซึ่งเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานหรือความหมายของภาวะ

อ่านเพิ่มเติม

Ontological Argument

O

ข้อพิสูจน์ทางภววิทยา

ข้อโต้แย้งการมีอยู่ของพระเจ้าที่อาศัยเพียงนิยามหรือมโนทัศน์เรื่องพระเจ้า (โดยไม่ต้องอาศัยประสบการณ์) เช่น ข้อพิสูจน์ของเซนต์แอนเซล์มที่ว่าพระเจ้าคือสิ่งที่เราไม่อาจคิดถึงสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าได้

อ่านเพิ่มเติม

ข้อพิสูจน์ทางภววิทยา (การพิสูจน์จากมโนทัศน์)

ข้อพิสูจน์การมีอยู่ของพระเจ้าในแบบก่อนประสบการณ์ (Anselm) ซึ่งอ้างว่าการมีอยู่ของพระเจ้านั้นรวมอยู่ในคำนิยามของพระเจ้าที่ว่า "สิ่งซึ่งไม่มีสิ่งใดที่ยิ่งใหญ่กว่าจะถูกนึกยันถึงได้"

อ่านเพิ่มเติม

Ontology

O

ภววิทยา

สาขาของอภิปรัชญาที่ศึกษาเกี่ยวกับภาวะ (Being) หรือการมีอยู่ โดยตั้งคำถามว่า "มีอะไรดำรงอยู่บ้าง?" และจัดประเภทพื้นฐานของสิ่งที่มีอยู่จริง

อ่านเพิ่มเติม

ภววิทยา

สาขาของอภิปรัชญาที่จัดการกับธรรมชาติของความมีอยู่และการมีตัวตน—หน่วยต่างๆ มีอะไรบ้างและจัดกลุ่มอย่างไร ไควน์สรุปไว้อย่างโด่งดังว่า "การมีอยู่คือการเป็นค่าของตัวแปรผูกมัด"

อ่านเพิ่มเติม

Open Future

O

อนาคตเปิด

ทัศนะที่ว่าเหตุการณ์ในอนาคตยังไม่มีความแน่นอนทางภววิทยาและยังไม่มีค่าความจริงที่ตายตัว จนกว่าจะเกิดการเลือกหรือการกระทำจริง

อ่านเพิ่มเติม

Open Question Argument

Ethics

ข้อโต้แย้งแบบคำถามเปิด

ข้อโต้แย้งของ จี. อี. มัวร์ ต่อลัทธิธรรมชาตินิยมในทางจริยศาสตร์ เขาอ้างว่าสำหรับคุณสมบัติทางธรรมชาติใดๆ (เช่น ความเพลิดเพลิน) มันยังคงเป็นคำถามเปิดอยู่เสมอว่าคุณสมบัตินั้น "ดี" หรือไม่ ดังนั้น "ความดี" จึงไม่สามารถนิยามเป็นความเพลิดเพลินได้

อ่านเพิ่มเติม