กลับไปเรียกดู
T

คำศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย

T

Transcendence

T

ภาวะก้าวล่วง / ภาวะอยู่เหนือ (ทรานเซนเดนซ์)

สภาวะของการอยู่เหนือหรืออยู่นอกขอบเขตที่กำหนด ในทัศนะของซาร์ตร์ หมายถึงความสามารถของจิตสำนึกในการปฏิเสธข้อเท็จจริงที่กำหนดให้ (facticity) และฉายภาพตัวเองไปสู่อนาคต; การดำรงอยู่เหนือสถานการณ์เฉพาะหน้า

อ่านเพิ่มเติม

Transcendental

T

อุตรวิสัย (ทรานเซนเดนทัล)

ในทัศนะของคานท์ สิ่งที่เกี่ยวข้องไม่ใช่ตัววัตถุเอง แต่เกี่ยวข้องกับรูปแบบการรู้คิดของเราที่มีต่อวัตถุ ตราบเท่าที่รูปแบบการรู้นี้เป็นไปได้แบบก่อนประสบการณ์ (a priori) มันเกี่ยวข้องกับเงื่อนไขของความเป็นไปได้สำหรับประสบการณ์

อ่านเพิ่มเติม

อดิสัย (เหนือประสบการณ์ / ตรึงส์เซนเดนทัล)

ในทัศนะของคานท์ หมายถึงความรู้ที่ไม่ได้เกี่ยวกับวัตถุโดยตรง แต่เกี่ยวกับรูปแบบการรู้เรื่องวัตถุของเรา ตราบเท่าที่ความรู้นั้นเป็นสิ่งที่ก่อนประสบการณ์ (a priori) เป็นไปได้

อ่านเพิ่มเติม

Transcendental Idealism

Epistemology

จิตนิยมอดิสัย

ทฤษฎีของคานท์ที่ว่าเราทราบเพียงปรากฏการณ์ (phenomena) และไม่ทราบสิ่งในตัวมันเอง (noumena) เพราะจิตของเราจัดโครงสร้างประสบการณ์ผ่านกาลเวลา ที่ว่าง และหมวดหมู่ทางปัญญา

อ่านเพิ่มเติม

Transcendentalism

อุตรนิยม

กระแสปรัชญาที่เน้นความหยั่งรู้และจิตวิญญาณเหนือกว่าสิ่งเชิงประจักษ์และวัตถุ ในปรัชญาแบบคานต์ หมายถึงการศึกษาเงื่อนไขแห่งความเป็นไปได้ของความรู้

อ่านเพิ่มเติม

Transmigration of Souls

การเวียนว่ายตายเกิดของวิญญาณ

ความเชื่อที่ว่าดวงวิญญาณภายหลังการสิ้นชีวิตของร่างกาย จะไปถือกำเนิดใหม่ในร่างอื่น (ทั้งมนุษย์ สัตว์ หรือพืช) โดยขึ้นอยู่กับผลแห่งกรรมที่ได้กระทำไว้ในอดีต

อ่านเพิ่มเติม

Transvaluation of Values (Umwertung aller Werte)

Ethics

การตีค่าใหม่แห่งคุณค่าทั้งปวง

โครงการของนีดเช่ในการก้าวพ้นศีลธรรมแบบคริสต์และแบบทาสดั้งเดิม ซึ่งเขามองว่าเป็นการปฏิเสธชีวิต และแทนที่ด้วยคุณค่าใหม่ที่ยืนยันถึงชีวิตและปัจเจกบุคคล

อ่านเพิ่มเติม

Trope

T

โทรป (คุณสมบัติเฉพาะหน่วย)

นามธรรมเฉพาะหน่วย (Abstract particular) หรือกรณีของดูณสมบัติ เช่น "ความแดงของกุหลาบดอกนี้" ซึ่งแตกต่างในเชิงจำนวนจาก "ความแดงของแอปเปิ้ลผลนั้น" แม้ว่าพวกมันจะมีเฉดสีแดงที่เหมือนกันทุกประการก็ตาม

อ่านเพิ่มเติม

Truth

T

ความจริง

ความสอดคล้องระหว่างข้อความ/ความเชื่อกับความเป็นจริง (ทฤษฎีความสอดคล้อง), หรือความเชื่อมโยงกันภายในชุดความเชื่อ (ทฤษฎีความเชื่อมโยง), หรือประโยชน์ใช้สอยในทางปฏิบัติ (ปฏิบัตินิยม)

อ่านเพิ่มเติม

ความจริง

คุณสมบัติของข้อความที่สอดคล้องกับความเป็นจริง (ทฤษฎีความสอดคล้อง), สอดประสานกับความเชื่ออื่น (ทฤษฎีความสอดประสาน) หรือมีประโยชน์ในทางปฏิบัติ (ทฤษฎีปฏิบัตินิยม)

อ่านเพิ่มเติม

Truthmaker

T

ตัวทำให้จริง (ทรูธเมกเกอร์)

สิ่งที่มีอยู่จริงซึ่งทำให้ผู้แบกรับความจริง (ประพจน์) เป็นจริง หากข้อความ "แมวอยู่บนเสื่อ" เป็นจริง ตัวทำให้จริงคือสภาวะการณ์จริงที่แมวอยู่บนเสื่อนั้น

อ่านเพิ่มเติม

Turing Test

การทดสอบทัวริง

การทดสอบความสามารถของเครื่องจักรในการแสดงพฤติกรรมที่ชาญฉลาดเทียบเท่าหรือแยกไม่ออกจากมนุษย์ เปลี่ยนคำถามจาก "เครื่องจักรคิดได้หรือไม่?" เป็น "พวกมันสามารถเลียนแบบการสนทนาของมนุษย์ได้หรือไม่?"

อ่านเพิ่มเติม

Turiya

ตูริยะ

คำสันสกฤต แปลว่า 'ภาวะที่สี่' ในปรัชญาเวทานตะ หมายถึงภาวะของจิตสำนึกบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นพื้นฐานและอยู่เหนือภาวะการรับรู้ปรกติทั้งสาม ได้แก่ ภาวะตื่น (ชาครัต) ภาวะฝัน (สวปนะ) และภาวะหลับลึก (สุษุปติ)

อ่านเพิ่มเติม

Type-Token Distinction

การจำแนกแบบ ประเภท-หน่วย (ไทป์-โทเค่น)

การจำแนกระหว่างหมวดหมู่ทั่วไป (ประเภท) และตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของมัน (หน่วย) ในคำว่า "apple, apple, apple" มีผลไม้เพียงประเภทเดียว แต่มีหน่วยของคำปรากฏอยู่สามหน่วย

อ่านเพิ่มเติม

Tyranny of the Majority

Political Philosophy

ทรราชย์ของเสียงข้างมาก

สถานการณ์ในประชาธิปไตยที่เสียงข้างมากกดขี่เสียงข้างน้อย มิลล์โต้แย้งว่าสังคมสามารถเป็นทรราชย์ได้ผ่านแรงกดดันทางสังคมและการบังคับให้คล้อยตาม ไม่ใช่เพียงผ่านกฎหมายทางการเมืองเท่านั้น

อ่านเพิ่มเติม