<p class="text-sm text-gray-700 dark:text-gray-300" x-text="def.ai_suggested_thai_definition" style="font-size: 14px;">ปรัชญาจีนโบราณที่เน้นความกลมกลืนกับเต๋า (มรรคา) ซึ่งเป็นหลักการพื้นฐานที่ไหลเวียนอยู่ในทุกสรรพสิ่ง โดยส่งเสริมหลักอู๋เหวย (การกระทำโดยไม่กระทำหรือการกระทำอย่างเป็นธรรมชาติ) ความเรียบง่าย และความเป็นธรรมชาติ ซึ่งตรงข้ามกับความเคร่งครัดของลัทธิขงจื๊อ</p>

(สันสกฤต) ตามรากศัพท์หมายถึง 'การเห็น' หรือ 'การมองเห็น' ในปรัชญาอินเดีย หมายถึงสำนักปรัชญาหรือระบบความคิด ทรรศนะฝ่ายอาสติกะ (orthodox) มีอยู่ 6 สำนัก ได้แก่ นยายะ, ไวเศษิกะ, สางขยะ, โยคะ, มีมางสา และเวทานตะ

ทฤษฎีวิวัฒนาการของสปีชีส์โดยการคัดเลือกโดยธรรมชาติที่เสนอโดยชาลส์ ดาร์วิน ในทางปรัชญา ทฤษฎีนี้มีอิทธิพลต่อธรรมชาตินิยมและความเข้าใจเกี่ยวกับกำเนิดของมนุษย์และจริยศาสตร์

คำศัพท์ของไฮเดกเกอร์ที่ใช้เรียกรูปแบบการมีอยู่เฉพาะของมนุษย์ แปลตามตัวอักษรว่า "การอยู่ที่นั่น" ดาไซน์มีลักษณะเด่นคือความสามารถในการไต่ถามถึงภาวะ (Being) ของตนเอง และการฝังตัวอยู่ในโลกแห่งความหมาย

สำหรับดาไซน์ "สารัตถะอยู่ที่การมีอยู่" ต่างจากเครื่องมือหรือวัตถุที่มีธรรมชาติ (สารัตถะ) ตายตัว ดาไซน์นิยามตนเองผ่านทางเลือกและความเป็นไปได้ตามกาลเวลา

<p>ศัพท์ของไฮเดกเกอร์ที่ใช้เรียกมนุษย์ ซึ่งแปลตามตัวอักษรว่า 'การมีอยู่-ที่นั่น' (Being-there) ดาไซน์แตกต่างจากวัตถุทั่วไป โดยมีลักษณะเฉพาะคือความพะวงถึงการมีอยู่ของตนเอง ภาวะแห่งกาลเวลา และการเป็น-อยู่-ใน-โลก</p>

วัตถุทางจิตหรือตัวแทนซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกรับรู้โดยตรงในการรับรู้ (เช่น แผ่นสีแดง) ถูกตั้งสมมติฐานขึ้นเพื่ออธิบายภาพลวงตาและอาการหลอน

ทัศนะทางญาณวิทยาและอภิปรัชญาที่ว่าวัตถุทางกายภาพคือสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นทางตรรกะจากข้อมูลผัสสะที่มีอยู่จริงและที่เป็นไปได้ (เกี่ยวข้องกับรัสเซลล์และแอร์)

<p><span data-sheets-root="1" style="color: rgb(0, 0, 0); font-size: 10pt; font-family: Arial;">(ค.ศ. 1917– ) เกิดที่เมืองสปริงฟิลด์ รัฐแมสซาชูเซตส์ ทำงานเป็นหลักที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ชิคาโก และเบิร์กลีย์ ท่านมีชื่อเสียงโดดเด่นอย่างเท่าเทียมกันทั้งในส่วนของคุณูปการต่อปรัชญาภาษาและปรัชญาจิต โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ท่านได้นำแนวคิดของ ทาร์สกี (TARSKI) มาใช้เพื่อวิเคราะห์ความหมายในแง่ของ เงื่อนไขแห่งความจริง (TRUTH CONDITIONS) ให้บทบาทสำคัญต่อ เหตุการณ์ (EVENTS) และทำให้มโนทัศน์เรื่องความเป็นเหตุเป็นผลได้รับการยอมรับในการอธิบายการกระทำผ่านทฤษฎี “เอกนิยมแบบไร้กฎ” (anomalous MONISM) ของท่าน ผลงานตีพิมพ์ที่สำคัญ ได้แก่ Essays on Actions and Events (1980) และ Inquiries into Truth and Interpretation (1984) [1]</span></p>

การจำแนกในเรื่องทัศนภาวะ เด ดิกโต (เกี่ยวกับคำพูด) กำหนดความจำเป็นให้กับข้อความ (เช่น "จำเป็นที่ผู้ชนะต้องชนะ") ส่วน เด เร (เกี่ยวกับสิ่ง) กำหนดความจำเป็นให้กับคุณสมบัติของวัตถุ (เช่น "ผู้ชนะจำเป็นต้องเป็นนักวิ่งที่มีพรสวรรค์")

ทัศนะที่ว่าวัตถุมีคุณสมบัติบางอย่างเป็นสาระสำคัญ ไม่ว่าจะถูกบรรยายอย่างไรก็ตาม ตัวอย่างเช่น โสเครตีสเป็นมนุษย์โดยสาระสำคัญ แม้จะถูกเรียกว่า "อาจารย์ของเพลโต" ก็ตาม

ในทางอภิปรัชญา คือการยุติลงอย่างถาวรของการมีอยู่หรือความตระหนักรู้ เอปิคูรัสโต้แย้งว่า "ความตายไม่เป็นอะไรสำหรับเรา" เพราะเมื่อเราอยู่ ความตายก็ไม่อยู่ และเมื่อความตายมาถึง เราก็ไม่อยู่แล้ว

นักอัตถิภาวนิยมมองว่าภาวะต้องตายไม่ใช่เพียงข้อเท็จจริงทางชีววิทยา แต่เป็นโครงสร้างทางภววิทยาที่นิยามชีวิต ซึ่งมอบความเร่งด่วนและความแท้จริงให้กับชีวิต (ภาวะมุ่งสู่ความตาย)

<p class="text-sm text-gray-700 dark:text-gray-300" x-text="def.ai_suggested_thai_definition" style="font-size: 14px;">วาทะเชิงอุปมาของนีทเชอ ("พระเจ้าตายแล้ว") ซึ่งแสดงถึงความเสื่อมถอยของเทวนิยมแบบคริสเตียนดั้งเดิมและความแน่นอนทางศีลธรรมในโลกสมัยใหม่ อันนำไปสู่วิกฤตของสุญนิยม</p>

ทฤษฎีต่างๆ ในนัยที่ว่าเลขคณิตเป็นทฤษฎีหนึ่ง จะถือว่า “ตัดสินได้” (decidable) หากมีระบบรูปแบบนิยม (formalizations) สำหรับทฤษฎีเหล่านั้นที่มีความสมบูรณ์ (COMPLETE) ในระบบที่ไม่มีประพจน์แบบ ไม่แน่นอน (CONTINGENT) เช่น ระบบรูปแบบนิยมของเลขคณิต สูตรที่สร้างขึ้นอย่างถูกรูปแบบ (well-formed formula) จะตัดสินได้ก็ต่อเมื่อตัวมันเองหรือนิเสธของมันเป็นทฤษฎีบท ทว่าในกรณีที่มีประพจน์แบบไม่แน่นอนเข้ามาเกี่ยวข้อง สูตรที่สร้างขึ้นอย่างถูกรูปแบบจะตัดสินได้ก็ต่อเมื่อเราสามารถพิสูจน์ได้ว่ามันเป็นจริงทางตรรกะ เท็จทางตรรกะ หรือไม่เป็นทั้งสองอย่าง กระบวนการตัดสิน (decision procedure ซึ่งเป็นอัลกอริทึมประเภทหนึ่ง) ช่วยให้เราตัดสินเรื่องนี้ได้ด้วยวิธีการที่เป็นเครื่องจักรกล เพียงแค่ทำตามกฎในจำนวนขั้นตอนที่จำกัด กระบวนการตัดสินมีอยู่จริงสำหรับแคลคูลัสเชิงประพจน์และแคลคูลัสเชิงภาคแสดงเอกบท แต่โดยทั่วไปแล้วจะไม่มีในระบบที่ซับซ้อนกว่านั้น การพิสูจน์ว่ามีหรือไม่มีกระบวนการเช่นนี้ถูกเรียกว่าเป็น คำตอบเชิงบวกหรือเชิงลบต่อ “ปัญหาการตัดสิน” ตามลำดับ โดยคำตอบเชิงลบสำหรับแคลคูลัสเชิงภาคแสดงคือ ทฤษฎีบทของเชิร์ช (1936) [2]

วิธีการของเดร์ริดาในการวิเคราะห์ตัวบทเพื่อเปิดเผยความขัดแย้งภายในและท้าทาย "อภิปรัชญาแห่งการปรากฏ" (แนวคิดที่ว่าความหมายเป็นสิ่งที่ตายตัวและเข้าถึงได้ทันที)

จารีตทางอภิปรัชญาที่ให้สิทธิพิเศษแก่คำพูดเหนือการเขียน และการปรากฏเหนือความขาดหาย โดยเชื่อว่ามีรากฐานสูงสุด (โลโกส, พระเจ้า, ความจริง) ดำรงอยู่นอกเหนือการเล่นล้อของภาษา

การให้เหตุผลรูปแบบหนึ่งซึ่งข้อสรุปถูกสรุปจากชุดของข้ออ้าง โดยหากข้ออ้างเป็นจริง ข้อสรุปก็จะต้องเป็นจริงอย่างจำเป็น เป็นการให้เหตุผลจากกรณีทั่วไปไปสู่กรณีเฉพาะ

ข้อพิสูจน์ของคานท์ใน Critique of Pure Reason ที่มุ่งพิสูจน์ว่าปริมณฑล (Categories) ก่อนประสบการณ์ของความเข้าใจ (เช่น ความเป็นสาเหตุ) สามารถนำไปใช้กับวัตถุแห่งประสบการณ์ได้อย่างมีความชอบธรรม

คำถามทางกฎหมายที่คานท์ตอบด้วยการนิรนัยของเขา: "ด้วยสิทธิอะไร" เราจึงนำมโนทัศน์ของจิตไปใช้กับวัตถุในโลก?

วลีในรูปแบบ "สิ่งนั้นสิ่งนี้" (เช่น "กษัตริย์องค์ปัจจุบันของฝรั่งเศส") ทฤษฎีคำระบุของรัสเซลล์วิเคราะห์โครงสร้างตรรกะของวลีเหล่านี้เพื่อแก้ปริศนาทางภววิทยาเกี่ยวกับวัตถุที่ไม่มีอยู่จริง

ทัศนะที่ตรงข้ามกับรัสเซลล์ โดยยืนยันว่าคำระบุเจาะจงที่อ้างถึงวัตถุที่ไม่มีอยู่ (เช่น "ภูเขาทองคำ") ยังคงอ้างถึงวัตถุจริงที่มี "ภาวะ" (subsistence) แต่ไม่มี "การมีอยู่" (existence)

ทัศนะแบบเพลโตและสโกลาสติกที่ว่าความจริงไม่ใช่ทวิภาค (มี/ไม่มี) แต่มีระดับขั้น "แบบ" หรือพระเจ้ามีความจริงมากกว่าวัตถุทางกายภาพ ซึ่งมีความจริงมากกว่าเงา

โครงสร้างของภาวะที่มักจัดลำดับตามการพึ่งพา; สารัตถะที่เป็นอิสระถือว่า "จริงกว่า" อาการหรือคุณสมบัติบังเอิญที่ต้องพึ่งพามัน

ปรัชญาศาสนาแนวเหตุผลนิยมที่เชื่อในการดำรงอยู่ของพระเจ้าผู้สร้างจักรวาล แต่ไม่ได้เข้ามาแทรกแซงการทำงานในแต่ละวันของจักรวาลหรือในกิจการของมนุษย์

ใน Timaeus ของเพลโต หมายถึงช่างฝีมือศักดิ์สิทธิ์ผู้ปั้นแต่งโลกวัตถุโดยอิงจาก "แบบ" (Forms) ที่เป็นนิรันดร์ ต่างจากพระเจ้าในคริสต์ศาสนา เดมิเอิร์จจัดระเบียบสสารที่ยุ่งเหยิงซึ่งมีอยู่ก่อนแล้ว ไม่ได้สร้างขึ้นจากความว่างเปล่า

ในลัทธินอสติก เดมิเอิร์จมักถูกวาดภาพว่าเป็นเทพเจ้าชั้นต่ำหรือชั่วร้ายผู้สร้างโลกวัตถุที่บกพร่อง และกักขังประกายศักดิ์สิทธิ์ (วิญญาณ) ไว้ในสสาร

สมมติฐานเชิงกังขาคติที่เดส์การตส์ใช้ใน Meditations : สมมติว่ามีปิศาจผู้ทรงอิทธิฤทธิ์และชั่วร้ายกำลังหลอกลวงฉันในทุกเรื่อง รวมถึงความจริงทางคณิตศาสตร์ จะมีสิ่งใดเหลืออยู่ที่แน่นอนหรือไม่?

ทัศนะที่ว่าความรู้เกี่ยวกับโลกภายนอกเป็นไปไม่ได้ เพราะสถานการณ์อย่างปิศาจชั่วร้าย (หรือสมองในอ่าง) ไม่สามารถถูกตัดออกไปได้

สาขาหนึ่งของจริยศาสตร์ที่มุ่งเน้นความถูกต้องหรือความไม่ถูกต้องของการกระทำ มากกว่าที่จะมุ่งเน้นผลที่ตามมาของการกระทำนั้น มักเกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องหน้าที่

<p>ทฤษฎีทางจริยศาสตร์ที่ให้ความสำคัญกับหน้าที่หรือกฎเกณฑ์ (มาจากภาษากรีก 'deon' หมายถึงหน้าที่) ซึ่งตัดสินความถูกต้องทางศีลธรรมของการกระทำโดยพิจารณาจากความสอดคล้องของการกระทำนั้นกับกฎเกณฑ์หรือหน้าที่ แทนที่จะพิจารณาจากผลลัพธ์ของการกระทำ</p>

ในทางตรรกวิทยาและญาณวิทยา คือข้อความที่ระบุถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของวัตถุหรือเหตุการณ์ ซึ่งแตกต่างจากคำอธิบายที่มุ่งค้นหาสาเหตุ